Gürbüz Doğan Ekşioğlu ile Röportaj

Gürbüz Doğan Ekşioğlu kimdir?

Gürbüz Doğan Ekşioğlu 1954 yılında Mesudiye’de doğdu. Mesleki öğrenimini İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu’nda ( günümüzde Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi ) gördü. 1977 yılından beri karikatür çalışmaları yapan Ekşioğlu, 2006 yılına kadar 23’ü uluslararası olmak üzere, 64 ödül kazandı. Türkiye’de ve yurtdışında pek çok karma serginin yanı sıra, biri New York’ta olmak üzere 9 kişisel sergi açtı. New Yorker dergisinin kapağında üç kez, Forbes dergisinin kapağında ise bir kez çalışmaları yayınlandı. Gürbüz Doğan Ekşioğlu, günümüzde Yeditepe Üniversitesi Grafik Tasarım Bölümü’nde Dr. Öğr. Üyesi olarak ders vermeye devam etmektedir.

Zerda Yaren Kürüm: Ben Tevitöl’den Zerda. Atölye Gezileri’nde bu ay konuğumuz olmayı kabul ettiğiniz için bütün ekibimiz adına teşekkür ederim. 

Gürbüz Doğan Ekşioğlu: Sevgili Zerda, TEVİTÖL öğrencilerini atölyemde ağırlamak isterdim. Maalesef beklenmedik bir salgınla karşılaştık ve her şey değişti. İnternet aracılığıyla da olsa sorularınıza cevap vermeye çalışacağım. İlgi alakanız için çok teşekkür ederim. Ayrı ayrı sevgilerimi, selamlarımı ve başarı dileklerimi iletirim.  Ayrıca bu iletişimi benimle sağlayan değerli hocanız Kamber Bey’e çok teşekkür eder, ona da sevgi ve selamlarımı iletirim. 

ZYK: Sanata olan ilginiz ne zaman başladı, sanatsal gelişiminiz üniversiteye geçene kadar nasıl oldu? 

GDE: Hatırlayabildiğim kadarıyla ilkokula gitmeden önce yaklaşık 6 yaşında olmam gerekir köyde çamurdan formlar, insan kafaları, gövdeleri yapardım. İlkokula gittiğimde ise defter kenarlarına resimler yapmaya başladım. Resim dersinde sınıf içinde güzel resim yaptığım iyice belirgin hale gelmişti. Ortaokul-lise yıllarında resim yapma konusunda çok zaman ve emek harcadım. Örneğin oynamak değil de resim yapmak beni mutlu ediyordu. Bu yüzden zamanımın büyük bir kısmını resim yaparak geçirdim. Bu arada sanatla ilgili elime geçen bütün sanat yazılarını okudum. Sevdiğim resimleri keserek biriktirdim. Bu dediklerimin özeti hangi alana yeteneğimiz, ilgimiz varsa o alana yoğunlaşmanız gerektiğidir. Uğruna zaman harcadığımız her şey bize karşılığını verecektir. 

ZYK: Öğrencilik yıllarınıza göre grafik tasarımı eğitimi nasıl değişiyor? Bu değişim sizi ve eserlerinizi etkiledi mi? Nasıl etkiledi? 

GDE: Benim hayalim küçüklüğümden beri ressam olmaktı. Güzel Sanatlara girerken Grafik bölümünü tercih etmemi öğütlediler. Grafik bölümüne girdiğimde ressam olup olmayacağımı bilmiyordum. Oysa grafik; herhangi bir düşünce, duygu ve kavramı görsel olarak ifade etmek için kullanılan bir alanmış. Resim değil de resimden de yararlanarak tasarım yapmakmış. Ben resim konusundaki yeteneğimi ve ressam olmak hayalimi grafik bölümünde illüstrasyon dersi ile (resim yaparak bir düşünceyi, kavramı anlatmak) birleştirerek enerjimi bu alana verdim. Bu nedenle çalışmalarım hem resim gibi güzeldir ve bakıldığında bir düşünceyi anlatır, bakan kişiye bir şey söyler, yol gösterir, çözüm önerir. 

ZYK: Sizce görsel sanatların başka bir dalında bu kadar başarılı olabilir miydiniz? Grafik Tasarımını diğer alanlardan ayıran ne idi? 

GDE: Eğer grafik tasarım bölümüne değil de resim bölümüne girseydim yine çok iyi bir ressam olurdum diye düşünüyorum. İlk olarak çalışmayı seviyorum. Çalışmak bence en büyük yetenektir. 39 yıllık üniversitede hocalığımda edindiğim deneyim; çok yetenekli ve tembel öğrencilerimin zaman içinde başarısız, yeteneği sınırlı ama çok çalışkan öğrencilerimin zaman içinde çok başarılı olduklarını gösterdi. İkinci olarak ise yeteneğim olan bir alanda eğitim gördüm, bu alanda seçim yaptım. Grafik bölümünü seçmem güzel tesadüf oldu çünkü yaratıcı ruhumun ve mizah yeteneğimin olması bu alanda uluslararası bir kariyerimin olmasını sağladı .

ZYK: Bir sanatçı olarak ne tür zorluklar yaşadınız? Yurt dışına açılma süreciniz nasıldı?    

GDE: Grafik tasarım sipariş üzerine bir yazının yanında, bir dergi ve kitap kapağında daha çok dekoratif olarak kullanıldığı için ekonomik karşılığı çok azdır. Ayrıca resim sanatı için illüstrasyon 2. veya 3. sınıf bir iştir. Örneğin ressamın tek bir işi 30 bin tl ediyorsa iyi bir illüstratörün bir işi çok daha az para karşılığı değer bulur. Bu nedenle illüstratör çok iş üretmeli, çok çalışmalıdır ki topladığı toplam para onu geçindirebilsin. İllüstrasyonun sanat alanında geride görülmesi ve maddi karşılığının azlığı zor taraflarıdır. Grafik tasarımın iletişim alanlarından biri olan uluslararası karikatür (İllüstrasyonda süslemecilik, renk, perspektif, çizgi gücü gibi elemanlar öndedir; karikatür çok sade ve çizgiyle çok hızlı üretilir ama bir olaydaki çelişkiyi zekice anlatır.) yarışmalarında çok ödül aldım, bu yarışmadaki jüri üyelerinin önerisiyle yurt dışı ilişkilerim başladı ve kabul gördüm.

ZYK: Sizden iş isteyenler sizi bir sanatçı olarak mı yoksa bir iş ortağı olarak mı görüyorlar? 

GDE: Resim galerisinde işlerimi satın alanlar beni sanatçı olarak tercih ederler. Yayın ve reklam alanında tercih edenler de onların bana verdikleri konuyu güzel ve etkili ifade edeceğim için tercih ederler.

ZYK: Tekniğiniz kariyeriniz boyunca nasıl şekillendi? 

GDE: Tekniğimin oluşması Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek okulundaki (şimdiki Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi) eğitim sırasında ortaya çıkmıştı. Zaman içinde üzerine gittikçe gelişti. Kariyerim işlerimin yaygınlaşmasıyla oluştu. İnternet sayesinde çok yere ulaştım. İnternetin çok etkisi oldu. 

ZYK: Sizin için teknik mi daha önceliklidir yoksa fikir mi?

GDE: Teknik de %100 olmalıdır, fikir de. Yani %200’lük bir sonuç elde etmeliyim ki (gerçek dışı bir izah bu) işim tam olsun.

ZYK: Son olarak Grafik Tasarımı okumak isteyenlere tavsiyeleriniz nelerdir?  

GDE: Sadece grafik tasarım alanı için değil, bütün meslekler için önerim şunlardır ki; öğrenci hangi alana ilgi duyuyor, hangi alanda yeteneği var, kişi önce bunu belirlemelidir. “Bu mesleği seçersem çok para kazanırım” diye düşünmek yerine “Ben bu işi yapmayı seviyorum, bu nedenle sevdiğim alanda eğitim almalıyım” demesi gerekir. Grafik tasarımı da iyi araştırıp bu işi yapmak istiyorum diyen olursa o zaman seçmelidir.